Zomerschool Klassieken Amsterdam (13-18 augustus 2012)

De  Zomerschool  Klassieken is een initiatief van docenten, studenten en alumni van de opleidingen Grieks en Latijn van de Amsterdamse universiteiten (VU en UvA). De school heeft sinds 2007 vijfmaal plaatsgevonden en ontving vorige zomer 100 zomerscholieren.

Op de zomerschool lees je teksten van beroemde auteurs uit de Griekse en Romeinse oudheid. Je volgt intensieve cursussen met medescholieren op hetzelfde niveau en je kunt ook je grammatica bijspijkeren. Het onderwijs wordt verzorgd door docenten van de universitaire opleidingen in Amsterdam. Ook maak je kennis met de studenten van deze opleidingen en ontmoet enkele beroemde classici, die lezingen zullen geven. Daarnaast zijn er allerlei sociale activiteiten, zoals een pubquiz, een picknick, een sporttoernooi, een filmavond en een borrel ter afsluiting.

De zomerschool wordt georganiseerd voor scholieren uit de bovenbouw van het VWO met Grieks en/of Latijn in hun pakket, studenten en beginnende docenten klassieke talen, zij-instromers en overige belangstellenden die eindexamen hebben gedaan in (een van de) klassieke talen.

Voor de scholieren worden onder meer intensieve cursussen aangeboden over de examenauteurs van de komende jaren (Euripides, Seneca, Plato, Ovidius). Daarnaast zijn er cursussen over Homerus, Vergilius en Petronius. De cursussen worden ondersteund door facultatieve grammaticacolleges. Voor de studenten worden dit jaar colleges aangeboden over Statius, Callimachus, Claudianus, Horatius, Thucydides, Archaïsche Lyriek en de Neolatijnse tragediedichter Naogeorgus.

De zomerschool vindt plaats van 13-18 augustus 2012 in de gebouwen van de universitaire opleidingen in het centrum van Amsterdam en aan de Zuidas.

Het zomerschooltarief voor scholieren en studenten is € 60. Voor andere belangstellenden is het € 100. Daarnaast zijn er voor een beperkt extra tarief slaapplaatsen beschikbaar in Amsterdam.

Wil je naar de zomerschool? Of wil je meer informatie?

Ga naar: www.zomerschoolklassieken.nl Je kunt je registreren op de site en vervolgens een keuze maken welke colleges je wilt volgen.

Team ACASA wint Ken-Uw-Klassieken Pubquiz

Het team 'ACASA', van het Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archaeology van de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam, is dinsdagavond 17 april de winnaar geworden van de tweede Ken-Uw-Klassieken  Pubquiz in het Leidse Rijksmuseum van Oudheden. 165 classici, studenten en docenten kruisten de degens. 

Ze lieten hun hersens flink kraken om de vragen van quizmaster en classicus Fik Meijer, bekend van zijn toegankelijke boeken over de Klassieke wereld, juist te kunnen beantwoorden. Deelnemers Gerard Boter, Rodie Risselada, Evert van Emde Boas, Bas van der Meij en Steve van Beek gingen er na een spannende strijd met het prijzenpakket en de bijbehorende eeuwige roem vandoor.

In de inspirerende setting van de Tempelzaal en onder het genot van een drankje werd de kennis van maar liefst 39 deelnemende teams flink op de proef gesteld. Lastige vragen als ‘In welk jaar werd het Carmen Saeculare van de Romeinse dichter Horatius opgevoerd?’ en ‘Hoeveel obolen gaan er ten tijde van het klassieke Athene in 1 talent?’ en ‘Welke tragedie is gebaseerd op de zogenaamde Doloneia?’ vroegen het uiterste van hun kennis over Griekse en Latijnse literatuur, klassieke mythologie, oude geschiedenis, antieke wijsbegeerte, archeologie en receptie van de Oudheid.

De jury                                                              
De jury van de Pubquiz bestond dr. Stephan Mols van de Radboud Universiteit in Nijmegen, dr.Marlein van Raalte van Universiteit Leiden en prof. dr. Ruurd Halbertsma, conservator Klassieke wereld in het Rijksmuseum van Oudheden. Juryvoorzitter prof. dr. Ineke Sluijter van de Universiteit Leiden maakt het vakkundige viertal compleet. Onder hun leiding worstelden de deelnemers zich door de open vragen, die werden afgewisseld met een plaatjesronde en een citatenronde. 

Voor meer informatie en foto’s: Rijksmuseum van Oudheden

Huwelijksaanzoeken van begerende griezels

Verslag van de vertaalwedstrijd van het Amsterdamse NKV

Op vrijdag dertien april hebben ongeveer 45 leerlingen van Amsterdamse gymnasia meegedaan aan de vertaalwedstrijd van de Amsterdamse afdeling van het Nederlands Klassiek Verbond. Zoals altijd bestond de jury uit afgevaardigden van de Universiteit van Amsterdam en van de Vrije Universiteit. De juryleden namens de UvA waren Niels Koopman (Latijn) en Paul van Uum (Grieks). Namens de VU waren Gerard Boter (Grieks) en Suzanne Adema (Latijn) afgevaardigd. De winnaar bij Latijn was Ruben Homan (Vossius Gymnasium) en bij Grieks Ivo de Klerk (Barlaeusgymnasium).

In de weken voorafgaand aan de wedstrijd moesten wij als jury het belangrijkste deel van ons werk al leveren. Een mooi stukje Latijn en Grieks. Niet te makkelijk te vertalen moest het zijn, omdat er een wisselbokaal, prijzen en de eer op het spel stonden. Te moeilijk mocht ook niet, want er moest nog wel wat van te maken zijn door leerlingen van 5 en 6 gym. Als kinderen in een snoepwinkel kozen we twee maal ongeveer vijftien regels uit de hele Latijnse en Griekse literatuur. De Griekse vertaling werd gevonden in Euripides’ Trojaanse vrouwen (919-937), de Latijnse vertaling bestond uit een stukje uit het Lucretia-verhaal in de Fasti van Ovidius (2.792-806).

Op de dag van de wedstrijd kwamen we om vijf voor drie binnen in het lokaal waar de leerlingen al bijna twee uur aan het vertalen waren. De leerlingen hadden toen nog vijf minuten en zaten, zoals dat hoort, met rode wangen van de inspanning te werken. Toen alle opgaven waren ingeleverd, kon het jurywerk beginnen: 45 proefvertalingen nakijken en beoordelen in anderhalf uur. Sommige juryleden hadden al gauw net zulke rode wangen als de deelnemers vlak daarvoor.

Gelukkig hadden we in die anderhalf uur nog net wat tijd over om mooie en vooral ook grappige vondsten uit te wisselen. Zo trouwde volgens een vertaler Grieks Helena nogal vaak, aangezien haar ‘zoveelste huwelijk de Grieken voordeel bracht’. Bij een Latijnse vertaler was de vocativus nupta pudica in een apostrophe van de verteller een imperativus geworden. Het huwelijksaanzoek ‘Trouw met mij, kuise vrouw!’ spatte van de pagina af, alsof de verteller net als Tarquinius gegrepen was door een oncontroleerbare liefde voor Lucretia. De paradox hostis amans leverde de mooie alliteratie ‘verliefde vijand’ en het huiveringwekkende ‘begerige griezel’ op.

Het viel me in de vertalingen op dat de morfologie van het werkwoord de meeste leerlingen geen problemen had opgeleverd. Ze lieten zich bijvoorbeeld niet van de wijs brengen door de vele e’s en a’s in de regels

Quid faciat? Pugnet? Vincetur femina pugnans.

Clamet? At in dextra, qui vetet, ensis erat.

Effugiat? Positis urgentur pectora palmis.

Keurige dubitativi vonden we in de vertalingen terug, soms zelfs levendig en natuurlijk vertaald als Wat moest ze doen? Vechten? ... Schreeuwen dan? …. Ook het futurum was lang niet iedereen ontgaan.

Om half vijf waren daar de leerlingen weer met hun docenten, allemaal popelend om de uitslag te horen. De wisselbekers zullen dit jaar prijken in de prijzenkasten van het Vossius Gymnasium en het Barlaeusgymnasium, wachtend op de revanche van Ignatius, Cygnus en het Vierde volgend jaar.

Suzanne Adema

20 april voorlichting ACASA

De laatste weken is er hard gewerkt om een degelijk fundament te leggen voor ACASA, het Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archaeology. ACASA biedt een omgeving waarin archeologen, oudhistorici, classici, oriëntalisten, filosofen en godsdiensthistorici van de VU en UvA samenwerken. Het doel is te komen tot een kenniscentrum op het gebied van de cultuur van de oudheid en latere perioden, waarbij de gezamenlijke expertise ten goede komt aan de academische wereld, het bredere publiek en het beroepsveld.

Een eerste, belangrijke fase die nu afgerond is, is het vormgeven van gezamenlijk masterprogramma’s met daarbij behorende vakken. Op vrijdag 20 april zullen deze gepresenteerd worden tijdens een voorlichtingsdag. Deze richt zich met name op 3^e-jaars bachelor studenten van alle Oudheidopleidingen van VU en UvA (incl. geschiedenis) en geïnteresseerde 3^e-jaars studenten van andere universiteiten. Eerst zal in een kort, algemeen deel de stand van zaken rond ACASA worden toegelicht, dan volgen twee specifieke rondes met voorlichting over de programma’s van de Research Master Archeologie, Research Master Oudheidstudies, Master Archeologie, en Master Classics & Ancient Civilizations (inclusief het programma Ancient History). Je krijgt specifieke informatie over het masterprogramma van jouw keuze. Als je keuze nog niet vaststaat, kun je twee verschillende voorlichtingsrondes volgen, zodat je de programma’s kunt vergelijken. Na afloop is er een borrel waar studenten en docenten nader kunnen kennismaken.  

Het programma van de voorlichtingsmiddag is als volgt

De bijeenkomst vindt plaats in het hoofdgebouw van de VU. Adres: De Boelelaan 1105, zaal 12A-05; via de hoofdingang kom je in de centrale hal, waar je links de lift kunt nemen naar de 12^e verdieping. 

We willen jullie allen van harte uitnodigen te komen,

namens de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam,

prof.dr. Caroline Kroon en prof.dr. Jan Willem van Henten
(voor informatie kun je mailen naar Jan Paul Crielaard)

Onjuiste berichtgeving over bacheloropleidingen Oudheid in NRC-artikel

In de NRC van donderdag 15 maart en NRC Next van vrijdag 16 maart is onder de titel ‘Wie vertaalt straks uit het Frans, Duits of Russisch?’  een artikel verschenen waarin in een van de  toegevoegde tabellen de indruk wordt gewekt dat bij de Vrije Universiteit de bacheloropleidingen op het gebied van de Oudheid (Archeologie, Griekse en Latijnse Taal en Cultuur, Oudheidkunde) als zelfstandige opleidingen zullen verdwijnen en op zullen gaan in een van de vier nieuwe brede bacheloropleidingen die de VU gaat starten.  Deze informatie is apert onjuist en is inmiddels ook gerectificeerd in de NRC van vrijdag  16 maart. De VU heeft er bewust voor gekozen om deze specialistische studies te handhaven en daarbij de komende jaren in toenemende mate te gaan samenwerken met de oudheidopleidingen van de UvA, in een Amsterdams Centrum voor Oudheidstudies en Archeologie. Hierdoor zullen de mogelijkheden voor de studenten in Amsterdam juist worden verruimd.

De eerste fase van deze samenwerking zal starten in september 2012, wanneer de Amsterdamse universiteiten een breed palet van gezamenlijke masterprogramma’s op het gebied van de Oudheid en Archeologie zullen gaan aanbieden.  

Toevoeging aan dit bericht: ook het artikel in de Volkskrant van 5 april jl., getiteld 'Faculteiten schrappen talenstudies' bevat foutieve informatie.

24 april promotie Johannes Bilbija

24 april a.s. om 13.45 uur zal Johannes Bilbija, promovendus bij de afdeling Oudheid, in de aula van de VU zijn proefschrift verdedigen.  Dit proefschrift is getiteld ‘The Dream in Antiquity: Aspects and Analyses’.  U bent van harte uitgenodigd voor deze promotie. Meer informatie over het onderzoek van Johannes staat  hieronder en vindt u hier.

Dromen in de oudheid

Belangstelling voor dromen is van alle tijden. Dat blijkt wel uit het feit dat er in het derde millennium voor Christus al over dromen werd geschreven en dat er anno 2012 een proefschrift aan is gewijd. Johannes Bilbija deed vijf jaar onderzoek naar de droom in het oude Nabije Oosten en de Grieks-Romeinse wereld. Het aan dromen gerelateerde bronnenmateriaal uit deze culturen heeft hij bijeengebracht, gerangschikt, onderzocht en intercultureel vergeleken. In zijn bespreking van dit materiaal gaat hij dieper in op uiteenlopende kwesties, bijvoorbeeld op de vraag waarom we geen duidelijke gevallen van incubatie (het slapen in een heiligdom om een droom te krijgen) tegenkomen in het Oude Testament, of de vraag naar de ontologische status van goden in dromen in de optiek van de tweede-eeuwse droomuitlegger Artemidorus van Daldis. Naast het maken van dit soort deelstudies heeft hij een hoofdstuk gewijd aan het intra- en intercultureel vergelijken van een selectie van droomgerelateerde opvattingen en praktijken. Door te kijken naar ontwikkelingen binnen culturen op dit gebied, en naar interculturele overeenkomsten en verschillen, heeft hij van elke cultuur de meest kenmerkende eigenschappen ten aanzien van dromen kunnen distilleren. Hiermee is een basis gelegd voor verder onderzoek op het gebied van de antieke oneirologie (de studie naar dromen).

VU start kenniscentrum voor overdracht van klassieke talen en culturen

Onlangs heeft de opleiding Griekse en Latijnse taal en cultuur in samenwerking met Gryps-VU het kenniscentrum Moderne Klassieken in Amsterdam (MKA) opgericht.
Gymnasiumonderwijs staat om allerlei redenen volop in de belangstelling. Hoe kan het klassieke curriculum worden aangepast aan de vraag van de huidige generatie leerlingen, waarbij toch recht wordt gedaan aan de hoogwaardige traditie van het onderwijsprogramma? En hoe kunnen leerlingen worden gestimuleerd om Latijn en Grieks in hun vakkenprofiel te kiezen? Het kenniscentrum Moderne Klassieken in Amsterdam levert een bijdrage aan het beantwoorden van deze vragen.

Vernieuwend lesmateriaal voor gymnasiumafdelingen
MKA is een landelijk aanspreekpunt voor classici en schoolleiders van gymnasiumafdelingen die zich verder willen professionaliseren op het gebied van de overdracht van de klassieke talen en culturen. Wetenschappelijke kennis en recent onderwijsmateriaal voor het wetenschappelijk onderwijs worden vertaald naar vernieuwend lesmateriaal voor de onder- en bovenbouw van gymnasiumafdelingen. Praktijkervaringen en individuele initiatieven ‘vanuit het veld’ worden verzameld en in discussie met wetenschappelijke medewerkers omgezet in cursusmateriaal voor docenten en schoolleiders van gymnasiumafdelingen.

Drie cursussen in voorjaar 2012 
Dit voorjaar biedt MKA drie cursussen aan: Tekstanalyse in de bovenbouw (14 en 31 mei), Geïntegreerd grammaticaonderwijs: Latijn en Nederlands (14 en 31 mei) en De sprong van 3 naar 4 gymnasium op scholengemeenschappen (19 april en 10 mei). In de eerste cursus wordt het veelbesproken idee uitgewerkt dat leerlingen in de bovenbouw niet alleen teksten moeten vertalen, maar dat een taalkundige/communicatieve analyse hen een verhelderend beeld geeft van de vorm en functies van de klassieke literatuur. De tweede cursus is ontwikkeld om in de onderbouw de vakken Nederlands en Latijn te laten samenwerken op het gebied van zinsontleding, zodat leerlingen beter grip krijgen op deze abstracte materie. De derde cursus biedt mogelijkheden om derdeklasleerlingen beter te begeleiden in de keuze voor Latijn en/of Grieks in de bovenbouw. De cursussen zijn gericht op docenten Klassieke Talen en gymnasiumcoördinatoren/ decanen. De volledige informatie en uitgebreidere cursusbeschrijvingen, vindt u hier.

Praktijk en wetenschap
Moderne Klassieken Amsterdam is een samenwerking tussen de opleiding Griekse en Latijnse taal en cultuur van de VU en Gryps-VU. Gryps-VU, ontstaan vanuit de Faculteit der Letteren van de Vrije Universiteit Amsterdam, streeft ernaar geesteswetenschappelijke kennis en kunde toepasbaar te maken.